PEKİN — ABD Başkanı Donald Trump’ın 13-15 Mayıs tarihleri arasında Çin’e gerçekleştireceği kritik ziyaret, dünya siyasetinde yalnızca diplomatik bir zirve olarak değil, küresel güç dengelerinin yeniden şekillendiği tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Resmî gündemde:

• ticaret savaşları,
• Tayvan krizi,
• İran gerilimi,
• enerji yolları,
• Pasifik güvenliği

yer alıyor.

Ancak Washington ve Pekin’de asıl konuşulan konu çok daha derin:

“ABD artık aynı anda birden fazla büyük jeopolitik cepheyi sürdürebilecek durumda mı?”

Son haftalarda Amerikan medyasına sızan Pentagon değerlendirmeleri, İran savaşı sonrası ABD’nin stratejik mühimmat stoklarında ciddi erime yaşandığını ortaya koydu.

İddialara göre:

• uzun menzilli seyir füzeleri hızla tükendi,
• Tomahawk stokları beklenenden çok daha hızlı azaldı,
• bazı yüksek hassasiyetli mühimmatlarda üretim kapasitesi kritik seviyelere geriledi.

Bu tablo, yıllardır dillendirilmeyen bir soruyu yeniden gündeme taşıdı:

“Amerikan askeri gücü devasa olabilir. Peki uzun savaş ekonomisi hâlâ ayakta mı?”

SOĞUK SAVAŞ SONRASI MODEL ÇATLAMAYA MI BAŞLADI?

Uzmanlara göre ABD savunma sistemi son 25 yılda:

• kısa süreli operasyonlara,
• terörle mücadele savaşlarına,
• düşük yoğunluklu çatışmalara

göre şekillendi.

Ancak bugün Washington aynı anda:

• Ukrayna savaşı,
• İran krizi,
• Kızıldeniz operasyonları,
• Çin-Tayvan gerilimi

gibi çok katmanlı jeopolitik baskılarla karşı karşıya.

Pentagon çevrelerinde artık:

“Bir orta ölçekli savaş bile mühimmat zincirini zorlayabiliyor”

değerlendirmelerinin yapıldığı belirtiliyor.

PEKİN NEDEN DAHA ÖZGÜVENLİ?

Çin ise son yıllarda yalnızca ekonomik değil, endüstriyel savaş kapasitesini de büyüttü.

Pekin:

• dev tersaneler,
• hızlı savaş gemisi üretimi,
• büyük ölçekli mühimmat üretimi,
• stratejik tedarik zinciri kontrolü

üzerine uzun vadeli hazırlık yaptı.

Batılı savunma analizlerinde Çin’in gemi üretim kapasitesinin artık ABD’nin çok önüne geçtiği değerlendirmeleri yer alıyor.

Özellikle Tayvan senaryolarında Çinli stratejistler şu soruya odaklanıyor:

“ABD Pasifik’te uzun süreli yüksek yoğunluklu çatışmayı gerçekten sürdürebilir mi?”

TRUMP PEKİN’E NEDEN GİDİYOR?

Jeopolitik çevrelerde en çok tartışılan noktalardan biri de bu.

Bir dönem Çin’e ekonomik baskı kuran Washington’un bugün Pekin’e gitmek zorunda kalması, bazı uzmanlara göre küresel güç psikolojisindeki değişimin sembolü olarak görülüyor.

Çin medyasına yakın yorumcular:

“ABD artık Çin’i durduramayacağını anladı”

değerlendirmeleri yaparken;

Amerikan tarafı ise ziyareti:

• kriz yönetimi,
• ekonomik istikrar,
• savaş riskini azaltma,
• stratejik denge kurma

girişimi olarak sunuyor.

Ancak birçok analiste göre Trump’ın Pekin ziyareti yalnızca diplomatik bir temas değil; aynı zamanda Washington’un üretim kapasitesi, mühimmat dayanıklılığı ve küresel liderlik gücü konusunda yaşadığı baskının da işareti.

Çünkü artık modern savaşlarda yalnızca:

• uçak gemileri,
• savaş uçakları,
• nükleer güç

değil;

aynı zamanda:

• üretim hızı,
• sanayi kapasitesi,
• lojistik süreklilik,
• ekonomik dayanıklılık

• tarifeler,
• Tayvan,
• İran,
• ticaret

belirleyici hale geliyor.

PEKİN’DE MASAYA OTURAN NE?

Uzmanlara göre bu zirvede masaya yalnızca:

oturmuyor.

Aynı zamanda:

“21. yüzyılın yeni küresel lideri kim olacak?”

sorusu da masaya geliyor.

Ve dünya şimdi şu sorunun cevabını tartışıyor:

“Amerika sahada yıprandıktan sonra, şimdi masada yeni bir denge mi arıyor?”